2. ÜNİTE: MİLLÎ UYANIŞ: BAĞIMSIZLIK YOLUNDA ATILAN ADIMLAR

🇹🇷 2. ÜNİTE: MİLLÎ UYANIŞ: BAĞIMSIZLIK YOLUNDA ATILAN ADIMLAR

LGS T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Tam Konu Özet Notları

⚔️ I. DÜNYA SAVAŞI VE OSMANLI CEPHELERİ

Genel Nedenler: Sanayi İnkılabı (Sömürgecilik, Ham madde/Pazar), Fransız İhtilali (Milliyetçilik), Silahlanma ve Bloklaşma.

Özel Nedenler: Almanya-İngiltere ekonomik rekabeti, Fransa-Almanya (Alsas-Loren sorunu), Rusya’nın Panslavizm politikası.

📌 Osmanlı Devleti’nin Savaştığı Cepheler:

• Taarruz Cepheleri (K-K): Kafkasya (Sarıkamış Harekâtı, Tehcir Kanunu), Kanal (Mısır/Süveyş).
• Savunma Cepheleri: Çanakkale (Kazanılan tek cephe), Irak (Kut’ül Amâre Zaferi), Hicaz-Yemen (Çöl Kaplanı Fahreddin Paşa), Suriye-Filistin.
• Müttefiklere Yardım Cepheleri (YA-YA-YA): Galiçya, Romanya, Makedonya.

📜 MONDROS ATEŞKES ANTLAŞMASI (30 Ekim 1918)

• 7. Madde (En Tehlikeli): İtilaf Devletleri güvenliklerini tehdit eden bir durum olursa stratejik noktaları işgal edebilecek. → İşgallere hukuki zemin hazırlandı.
• 24. Madde: Vilayet-i Sitte’de (6 Doğu ilinde: Erzurum, Van, Elazığ, Diyarbakır, Bitlis, Sivas) karışıklık çıkarsa işgal edilecek. → Büyük Ermenistan devleti kurma amacı.
• İzmir’in İşgali (15 Mayıs 1919): Yunanların işgali üzerine Hasan Tahsin ilk kurşunu sıktı. İşgal, millî bilincin uyanmasını sağladı.

🛡️ CEMİYETLER VE KUVÂY-I MİLLİYE

1. Zararlı Cemiyetler:

• Azınlıkların Kurduğu: Mavri Mira, Pontus Rum, Hınçak ve Taşnak (Bağımsız devlet kurmak isterler).
• Milli Varlığa Düşman: Sulh ve Selamet-i Osmaniye, Teali İslam, İngiliz Muhipleri, Amerikan Mandacıları (Milli mücadeleye karşıdırlar).

2. Yararlı (Milli) Cemiyetler:

Trakya Paşaeli, İzmir Müdafaa-i Hukuk, Kilikyalılar, Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk vb.
(Sivas Kongresi’nde Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti adı altında birleştirildiler.)

⚔️ Kuvây-ı Millîye: Eli silah tutan halkın oluşturduğu düzensiz, bölgesel direniş birlikleridir. Düşmanı tamamen atamamış ama oyalamış ve zaman kazandırmıştır.

🚀 MİLLÎ MÜCADELE HAZIRLIK DÖNEMİ KRONOLOJİSİ

• 19 Mayıs 1919 — Samsun’a Çıkış: Milli Mücadele fiilen başladı.
• Havza Genelgesi: İşgaller protesto edilecek, mitingler düzenlenecek → Milli bilinç uyandırıldı.
• Amasya Genelgesi: “Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır.” → Milli Mücadele’nin amacı, gerekçesi ve yöntemi belirlendi. İhtilal beyannamesidir.
• Erzurum Kongresi: Toplanış bakımından bölgesel, aldığı kararlar bakımından millîdir. İlk kez Manda ve Himaye reddedildi, Temsil Heyeti oluşturuldu.
• Sivas Kongresi: Hem toplanış hem kararlarıyla millîdir. Tüm cemiyetler birleştirildi, Manda ve Himaye kesin olarak reddedildi, İrade-i Milliye gazetesi çıkarıldı.
• Amasya Görüşmeleri: İstanbul Hükûmeti, Temsil Heyeti’ni ve Milli Mücadele’yi resmen ve hukuken tanıdı.
• Misak-ı Millî (28 Ocak 1920): Son Osmanlı Mebusan Meclisi kabul etti. Milli sınırlar çizildi, kapitülasyonlar reddedildi.

🏛️ BMM’NİN AÇILMASI VE SEVR ANTLAŞMASI

BMM’nin Açılması (23 Nisan 1920): İstanbul’un işgali ve Meclis-i Mebusan’ın kapatılması üzerine Ankara’da açıldı. Kurucu, demokratik, ihtilalci ve güçler birliği ilkesini benimseyen bir meclistir.

BMM’ye Karşı İsyanlar: İsyanları bastırmak için Hıyanet-i Vataniye Kanunu çıkarıldı ve İstiklal Mahkemeleri kuruldu (Yasama ve yargı yetkisi kullanıldı).

Sevr Antlaşması (10 Ağustos 1920): Osmanlı yönetimi tarafından imzalanan ölüm fermanıdır. Mebusan Meclisi onaylamadığı için hukuken geçersizdir (ölü doğmuş bir antlaşmadır).